Werk en dagbesteding

Werken heeft voordelen vanuit economisch oogpunt en vanwege sociaal-maatschappelijke overwegingen. Aan werk ontlenen mensen hun onafhankelijkheid. Het biedt hen een sociale status, deelname aan het maatschappelijk leven, dagstructuur, inkomen enzovoort. Eén van de grote knelpunten die het Autisme Netwerk Friesland signaleert is dat veel (jong)volwassenen met autisme niet aan het werk komen of werk niet kunnen behouden. Vaak wordt het op school, tijdens stages, al zichtbaar dat jongeren met ASS zich niet kunnen handhaven. Een werksituatie doet een groot beroep op (communicatieve) vaardigheden die voor mensen met autisme niet vanzelfsprekend zijn. Maar ook gebrek aan kennis en begeleiding vanuit de werkplek, maakt de kans op arbeidssucces kleiner. Dat is jammer, omdat mensen met autisme veel specifieke kwaliteiten hebben die in bepaalde werksoorten goed van pas komen. Vaak zijn de problemen op het werk het gevolg van onduidelijkheid in de communicatie/ interactie, waardoor de persoon met autisme zich overvraagd kan gaan voelen. Hier een aantal aandachtspunten voor de werkgever m.b.t. de communicatie.

  • Benoem het ‘wie, wat, waar, hoe en wanneer’
  • Precies zeggen wat je bedoelt (beeldspraak/ dubbelzinnigheden vermijden)
  • Direct communiceren (geen ??, maar !!), kort concreet en kernachtig
  • Duidelijke afspraken
  • Duidelijke opdrachten
  • Taken opdelen in stappen en deze benoemen
  • Veranderingen tijdig aankondigen en verduidelijken
  • Zoveel mogelijk ‘visueel maken’ (schema’s, takenlijst, agenda, planning)

Bij de persoon met autisme zal eveneens een bepaalde bewustwording moeten plaatsvinden: ‘wie ben ik, wat zijn mijn sterke/ zwakke kanten en wat heb ik nodig van een werkgever om goed te kunnen functioneren?’ Dit kan lastig zijn, omdat mensen met autisme niet altijd inzicht hebben in hun eigen mogelijkheden en beperkingen en zichzelf soms overschatten (‘dat kan ik wel’). Keer op keer moeten ervaren dat het uiteindelijk niet lukt schaadt het zelfvertrouwen. Daarom kan het verstandig zijn om de werkgever (of stagebegeleider) meer inzicht te geven in wie je bent en wat je nodig hebt. Als hulpmiddel hiervoor heeft het Autisme Netwerk Friesland het ‘werkprofiel’ ontwikkeld: een soort persoonlijk CV waarin de persoon met autisme kan aangeven waar behoeften, kwaliteiten, mogelijkheden en beperkingen liggen. Een begeleider, werkcoach of hulpverlener kan de persoon met autisme helpen bij het invullen. Ook anderen in de omgeving (bijv. ouders) kunnen geraadpleegd worden om tot een goed werkprofiel te komen.

Het werkprofiel bestaat uit een invulblad en een invulhulp met belangrijke aandachtspunten rond het autisme. Tenslotte is er nog een blad toegevoegd met handige links/ sites voor werkgevers/ jobcoaches / werknemers op het gebied van autisme en werk (methodieken, hulpmiddelen, uitgebreide informatiebrochures etc.). Het Autisme Netwerk Friesland hoopt dat de waarde van het werkprofiel zich gaat bewijzen en ontvangt graag feedback over de ervaringen en bruikbaarheid in de praktijk. Feedback kunt u mailen naar a.vanvliet@meefriesland.nl

>> download hier het werkprofiel